Reclame

Hoe zit dat nu met gratis internetdiensten?

• Als het maar gratis is ...
• Het addertje onder het gras ...
• Af en toe eens inloggen, wie maalt erom ...
• Wat we onthouden ...
• Maar vooral dit ... een verwittigd man is er twee waard!

 

Als het maar gratis is …

Net als jij krijgen je kinderen spam op hun e-mailadres, zien ze reclamebanners op internetfora of worden ze via chatpartners met reclame bestookt. Je hebt het met zoon of dochter ongetwijfeld al gehad over spamming en online reclamecampagnes en hoe het daarmee het best omgaat. Meer en meer blijkt echter dat op jongeren gerichte reclame minder zichtbare, subtielere vormen aanneemt.

De marketeers volgen de mediagewoonten van de jongere op de voet en spelen daar handig op in. Zo weten ze dat jongeren lak hebben aan reclamebanners, spammail zonder pardon deleten en dat zij helemaal gewonnen zijn voor de kosteloze online mediadiensten. Klassieke media zoals tv, radio en kranten ruimen plaats voor gratis internetdiensten. De meest populaire zijn ongetwijfeld websites die gratis muziek streamen (bv. www.last.fm) of gratis games aanbieden (bv. www.freegamesjungle.com, www.spelletjes.nl, www.coolgames.nl, www.funnygames.be). Er is natuurlijk heel wat andere “freeware” op internet te verkrijgen. Vraag maar eens na bij je zoon of dochter, je zou versteld kunnen staan. Daarnaast maken jongeren massaal gebruik van hun gsm en socialenetwerksites, zoals Facebook en Netlog. Al deze dienstverleningen hebben één ding met elkaar gemeen: ze zijn gratis of de kosten ervan zijn goed beheersbaar (bv. de prepaidkaart bij de gsm).

Bij de games zijn de zogenaamde “advergames” en “in-game advertising” aan een ware opmars bezig. In deze spellen zitten commerciële berichten verweven waardoor de jongeren de commerciële bedoelingen van deze sites moeilijker of toch minder bewust kunnen detecteren.

Hoe gaat dat nu in zijn werk? Wanneer de jongere van een gratis dienst gebruik wil maken, moet hij een log-in en een paswoord aanmaken. Om dit te doen moet hij een aantal persoonsgegevens vrijgeven, nl. een gebruikersnaam (vaak een alias, nickname) en zijn e-mailadres. Meteen gaat hij automatisch akkoord met de gebruiksvoorwaarden en het privacybeleid van de aanbieder. Vaak maakt de jongere meteen ook zijn profiel op (bijv. Facebook, Netlog), waardoor hij nog meer persoonlijke gegevens vrijgeeft.

Het addertje onder het gras …

Zodra de jongere de gratis dienst gebruikt, wordt hij aangepord om naar andere websites te klikken (bv. naar een cd-shop, of aanbieders van games, ringtones, horoscopen, quizzen,…). Dit gebeurt via reclametechnieken op de website zelf, maar zeer zeker ook via virale marketing. Dit laatste is erg doeltreffend omdat het mechanisme erin bestaat dat vrienden op de socialenetwerksite elkaar aanmoedigen om van een bepaalde dienst of spel gebruik te maken (zij hebben die leuke applicatie al en vragen of hij die ook niet wil hebben). Het doel van de marketeer is hiermee op een zachte, subtiele manier bereikt. Hij kan de vrijgegeven persoonsgegevens verder verwerken, hij kan ze doorverkopen of doorgeven aan zijn partners en eventueel aan nog andere geïnteresseerden met de bedoeling juist die producten aan te bieden die jongeren het meest interesseren.

Laten we wel wezen, met reclame maken is op zich niets verkeerd en veel jongeren vinden dit net een fijne manier om producten te leren kennen. Het addertje onder het gras zien ze echter niet. Ze hebben er meestal geen idee van dat de gegevens die ze bij het inloggen zo vlot hebben vrijgegeven of het profiel dat ze hebben aangemaakt, voor commerciële doeleinden gebruikt worden. Ze beseffen te weinig dat alle gegevens die zij online verstrekken een eigen en onverwacht lang leven kunnen leiden.

Af en toe eens inloggen, wie maalt erom ...

Juist ja, de marketeer natuurlijk.  Maar kan die weinige informatie hem nu echt van nut zijn? Wees daar maar zeker van. Zelfs als jouw kind zo verstandig is om zijn eigen gebruikersnaam niet te gebruiken en een tijdelijk e-mailadres aanmaakt, dan nog laat hij nuttige digitale sporen achter die de dienstenaanbieder commercieel kan verwerken.

Waar spreken we over?

• Het IP-adres wordt bijna altijd automatisch verwerkt.
• Het gebruikersgedrag van de jongere wordt geregistreerd in logfiles. Daarin wordt onder meer de volgende informatie opgeslagen: het browsertype, (bv. Microsoft Internet Explorer) naam van de internetprovider (bv. Telenet, Skynet, Belgacom), gebruik van verwijzende pagina's en exitpagina’s, datum en tijd van het bezoek, doorklikgegevens.
• Via cookies wordt er gedetailleerde gebruikersinformatie bijgehouden. Bijvoorbeeld hoeveel keer je welke websites bezoekt, welke rubrieken je altijd negeert en welke je steeds opnieuw aanklikt. De adverteerder kan met die informatie aan de slag om over jou een profiel op te maken. Zo kan hij reclame aanbieden die binnen je interessesfeer valt of juist niet aanbieden omdat ze je niet interesseert. Ook als de webbrowser de cookies wist, zullen veel browsers de zogenaamde “flash cookies” niet wissen. Die flash cookies hebben de eigenschap dat ze de cookies in hun oude staat herstellen of opnieuw aanmaken. We kunnen haast stellen dat de adverteerder via een flash cookie de gebruiker bespioneert. Helaas weten veel gebruikers niets af van het bestaan van flash cookies.

Wat we onthouden …

• Het is niet altijd duidelijk wat er met de gegevens gebeurt die je hebt vrijgegeven tijdens het inloggen.
• Via je bezoeken aan diverse websites kent de adverteerder je surf- en gebruikersgedrag. Dit gebeurt onder meer via je IP-adres, logfiles, cookies en flashcookies.
• Ook de informatie die je post op walls en prikborden zijn openbare informatie en dus klaar voor gebruik voor de adverteerder.
• Persoonlijke informatie die online wordt vrijgegeven, kan door verschillende geïnteresseerden worden gebruikt voor commerciële doeleinden.

Maar onthoud vooral dit … een verwittigd man is er twee waard!

Aan persoonsgerichte reclame is op zich niets verkeerd. Wees je er  wel van bewust dat de gratis dienstenaanbieders perfect weten hoe vaak en hoe lang jij naar welke informatie kijkt en vanaf welk IP-adres. Dit heeft voor- en nadelen voor onze privacy. Aan de ene kant krijg je reclame die jou interesseert, maar aan de andere kant worden je persoonsgegevens verwerkt en is het niet altijd duidelijk door wie en waarvoor jouw gegevens verder worden gebruikt.