De voorwaarden
Meer informatie
Eens de doeleinden bepaald en de evenwichtsoefening is gemaakt, moet de school nog rekening houden met een aantal verplichtingen uit de privacywet:
- de leerlingen, ouders en leerkrachten informeren
- de bewaartermijn van het beeldmateriaal naleven
- de rechten van de leerlingen, ouders en leerkrachten eerbiedigen
- de veiligheid van de beelden garanderen
- de plaatsing van de camera aangeven bij de Privacycommissie
We gaan dieper in op die verplichtingen zodat je steeds kunt nagaan of de plaatsing van camera’s op de school van je zoon of dochter wel correct is verlopen.
Open kaart spelen
Nu het welomschreven en gerechtvaardigd doeleinde is vastgelegd en de school de camera’s daadwerkelijk gaat plaatsen, heeft zij de plicht om iedereen die gefilmd zou kunnen worden daarover in te lichten. Dit is een verplichting die voortvloeit uit artikel 9 van de privacywet. De manier waarop de school dat moet doen is evenwel niet strikt beschreven. Hier heeft de school dus enige speelruimte. Maar het moet voor de gefilmde personen steeds duidelijk zijn dat ze worden gefilmd en waarom ze worden gefilmd.
De school zou bijvoorbeeld een pictogram kunnen hangen in de buurt van de camera waarop zij bepaalde inlichtingen vermeldt.
De school moet zeker vermelden wie de verantwoordelijke voor de verwerking is, nl. de school, en hoe contact met hem kan worden opgenomen. Daarnaast moet het ook duidelijk zijn voor welke doeleinden de school de camera installeerde en wie de beelden kan bekijken. De school moet vooral ook duidelijk vermelden dat de gefilmde personen bepaalde rechten hebben, zoals het recht op toegang. Maar later hierover meer.
Niet langer dan nodig
Als we terugdenken aan het allereerste principe, nl. dat het recht op privacy een grondrecht is, spreekt het voor zich dat de opgenomen beelden niet langer dan nodig mogen worden bewaard. De school moet zich zelfs afvragen of de beelden wel moeten worden opgenomen. Misschien volstaat het om gewoon te filmen zonder opname. Dit is natuurlijk de meest privacyvriendelijke manier. Is dit echter organisatorisch niet mogelijk dan moet zij bedenken dat hoe langer de beelden bewaard worden, hoe meer risico er is dat de privacy van de gefilmde personen onnodig wordt geschonden.
Bovendien heeft iedereen recht op vergetelheid, zelf al was er ooit sprake van een overtreding van het rookverbod. Een 14 jarige leerling die destijds via gefilmde beelden betrapt werd met een sigaret, hoeft daar op zijn 16 jaar niet opnieuw mee geconfronteerd worden, laat staan als hij als volwassen is.
De beelden moeten dus gewist worden zodra ze niet langer nuttig zijn voor het doel dat de school vooropstelde. Dus zodra werd vastgesteld dat er op een bepaalde dag in het berghokje niet werd gerookt, kunnen de beelden nog diezelfde dag of de dag erna gewist worden.
Rechten van de gefilmde leerlingen
Iedereen (je zoon of dochter of jijzelf als wettelijke vertegenwoordiger) heeft het recht om de opgenomen beelden van zichzelf te bekijken, te laten verbeteren, te verwijderen of om te verbieden dat er van die beelden gebruik wordt gemaakt. De privacywet legde dit recht vast in de artikelen 10 en 12.
Iedereen die gefilmd wordt, mag dus de beelden inkijken. Jijzelf of je zoon of dochter moet daarvoor een gemotiveerd verzoek richten aan de school. Het verzoek moet voldoende details bevatten om de opname te kunnen vinden (datum, uur, juiste plaats). De opzoeking gebeurt door een leerkracht of een personeelslid die de directie daarvoor speciaal heeft aangeduid. Wanneer je dan de beelden mag inzien moet zij erop toezien dat de privacy van andere personen niet wordt geschonden.
Wie mag de beelden ook zien?
De leerkracht of het personeelslid die de school daarvoor heeft aangesteld
De leerkracht of het personeelslid van de school die de directie heeft belast met de taak om het beeldmateriaal te beheren, mogen de beelden zien maar hebben discretieplicht. Bovendien mogen alleen die aangeduide personen het beeldmateriaal bekijken.
De politie of het gerecht
De school mag (maar moet niet) het beeldmateriaal doorgeven aan politie of gerecht wanneer zij meent dat er een misdrijf is gepleegd en de beelden de feiten kunnen bewijzen of de daders kunnen identificeren.
De school moet het beeldmateriaal aan politie en gerecht doorgeven als die erom vragen ten behoeve van hun onderzoek.
Veiligheid van het beeldmateriaal of garantie op echtheid en juistheid
In dit digitale tijdperk is het voor iedereen weggelegd om beelden te manipuleren want de mogelijkheden daartoe liggen binnen ieders bereik.
Omdat het zo gemakkelijk is om beelden te manipuleren of ronduit te vervalsen, moet je voortdurend op je hoede blijven. Denk maar eens terug aan het incident met de cementleraar, dat zoals we nu weten, gemanipuleerd was. De verantwoordelijke voor de verwerking, de school dus, moet er garant voor kunnen staan dat het beeldmateriaal juist is en niet de vrucht is van knip- en plakwerk. De school moet er dus voor zorgen dat het beeldmateriaal volledig beveiligd is en dat onbevoegden zich op geen enkele manier toegang kunnen verschaffen tot de beelden of de opname-instellingen van de camera.
Aangifte van de camera
Nog voor de school een camera plaatst voor dergelijke doeleinden, moet zij dit aangeven bij de Privacycommissie.